حسين مير حيدر
6
معارف گياهى ( فارسى )
ترشحات مربوط به هاضمه را تحريك مىكند و به علاوه داراى فوليك اسيد « 1 » و اسيد فسفوريك و مواد معدنى كلسيم و آهن و فسفر است . در هريك صد گرم برگ اسفناج خام مواد زير وجود دارد : آب 90 گرم پروتئين 3 گرم ، چربى 3 / 0 گرم ، هيدراتهاى كربن 5 / 3 گرم ، خاكستر 5 / 1 گرم ، كلسيم 93 ميلىگرم ، فسفر 51 ميلىگرم ، آهن 1 / 3 ميلىگرم ، سديم 71 ميلىگرم ، پتاسيم 470 ميلىگرم ، ويتامين A 8100 واحد بين المللى ، تيامين « 2 » 1 / . ميلىگرم ، رايبوفلاوين « 3 » 2 / 0 ميلىگرم ، نياسين 6 / 0 ميلىگرم و ويتامين C « 4 » 51 ميلىگرم . بهطورى كه ملاحظه مىشود اسفناج از نظر ويتامين B , C , A ، و مقدار آهن غنى است . خواص - كاربرد طبق نظر حكماى طب سنتى اسفناج از نظر طبيعت كمى سرد و تر و تا حدى مىتوان گفت كه نه سرد است و نه گرم ، بلكه معتدل است . برگ آن خنككننده است و براى كاهش تب و ورم ريه و رودهء كوچك نافع است . تخم آن ملين ، خنككننده و براى ورم كبد و يرقان مفيد است . اگر برگ اسفناج با جو پوستكنده و به اصطلاح جو سفيد و روغن بادام شيرين پخته شود ، براى سرفههاى خشك و تبهاى گرم اشخاص گرممزاج مفيد است و اما در مورد سردمزاجان توصيه اين است كه اسفناج پخته با گوشت پرندهء چاق و چرب و برنج و ادويه نظير زنجبيل و هل و دارچين خورده شود . اسفناج رفع تشنگى مىنمايد و سريعالهضمتر از ساير سبزىهاست و براى درد گلو و ورم ملاز يا ورم لهات ( گوشت پارهاى كه از وسط انتهاى كام آويخته است و آن را اوولا « 5 » نامند ) نافع است و آب تخم آن براى درد ناحيهء قلب و درد احشا ( اعضاى داخل شكم ) مفيد است . عصارهء آن با شكر براى يرقان و سنگ مثانه و اشكال در ترشح ادرار و سوزش مجراى ادرار و درد كمر و سوزاندن اخلاط صفراوى مؤثر و نافع است . ضماد پختهء آن براى ورمهاى گرم و بيمارى شاشبند كه از حرارت باشد و
--> ( 1 ) . Folic acid ( 2 ) . Thiamine ( 3 ) . Riboflavin ( 4 ) . Ascorbicacld ( 5 ) . Uvula